Rumunia – w poszukiwaniu hafciarek z zaświatów

Tak, to taki mały żart, ale szukałam ich naprawę na Wesołym Cmentarzu (Cimitirul Vesel) we wsi Sapanta (region Maramuresz, na północy Rumunii). Cmentarz jest specyficzny, bo drewniane nagrobki przedstawiają kolorowe, czasami wręcz zabawne scenki z życia ludzi (w tym wykonywane zawody) lub okoliczności ich śmierci. Jego historia miała swój początek 1935 r., kiedy to miejscowy artysta wykonał pierwszy nagrobek. Spodobał się na tyle, że kolejne powstawały już tylko w tym wesołym stylu. Cmentarz został odkryty przez jakiegoś zbłąkanego turystę wiele lat po wojnie (jeśli dobrze pamiętam) bo wioska nie leżała na głównym szlaku. Od tamtej pory stał się obowiązkową pozycją turysty odwiedzającego tamte strony.

Oczywiście przemierzając cmentarz szukałam hafciarek, ale na tym polu poniosłam klęskę. Wynika to pewnie z tego, że haft nie był określany jako zawód, a służył pomocniczo do zdobienia i rozrywki – czyli dokładnie jak dziś. Poszukiwania nie były jednak takie bezowocne, bo znalazłam nagrobki prząśniczek i tkaczek, z których pewnie niejedna była świetną hafciarką.

Prząśniczki (obrazki mniej kolorowe są najstarsze na cmentarzu):

Tkaczki:

Dodam jeszcze 2 bardziej kolorowe z innej branży (świniopas i pastuszek):

Dla zainteresowanych podaję link ze zdjęciami z cmentarza i innych okolic Maramures

No i na tym kończę opowieści z Rumunii, byłam tam króciutko bo w trakcie długiego weekendu. Zdecydowanie jednak polecam te dwa rejony (Bukowina i Maramyres), mimo że ze sobą sąsiadują to są całkowicie różne pod względem architektury i rękodzieła.

Rumunia – hafty i tkaniny

Na Bukowinie przed cerkwiami miejscowi artyści ludowi sprzedają swoje tkaniny i haftowane ubrania. Mogą być one ciekawą pamiątką z podróży. Trzeba jednak pamiętać o tym, że wzory zmieniają się w zależności od miejsca. Dlatego jeśli coś się spodoba najlepiej kupić to od razu, tym bardziej, że ciężko się targuje i ceny są podobne.

- Haftowane ubrania – największy wybór wśród tunik i bluzek ale też haftowane kożuszki. Różnią się w zależności od miejsca wytworzenia: materiałem (bawełna, syntetyk), sposobem zdobienia (haftowane koralikami lub muliną) wzorem i rodzajem haftu (krzyżykowy, płaski). Cena rośnie wraz z ilością haftu na materiale (ok. 30-70 Euro).

- Tkaniny – to różnej wielkości kolorowe wełniane makatki, najczęściej z motywami kwiatowymi, tkaniny bawełniane do użytku codziennego (np.: fartuchy).

W regionie Maramuresz we wsi Sapanta znikają właściwie haftowane ubrania, pojawia się wełna w roli głównej w bardziej stonowanych kolorach i innych wzorach niż na Bukowinie, są to: makatki,  narzuty, bieżniki a nawet torebki.  Innego rodzaju są też   bawełniane obrusy, zdobione haftem i  szydełkiem. Podobały mi  się zwłaszcza obrusy i poszewki na poduszki z haftem wstążeczkowym.

Bukowina- przy Monastyrze Humor:

Bukowina - przy Monastyrze Voronet:

Maramuresz -  we wsi Sapanta:

Rumunia – malowane cerkwie Bukowiny

Muszę przyznać, że właśnie malowane cerkwie Bukowiny, skłoniły mnie do wyjazdu do Rumunii, bo takie nie występujące nigdzie indziej. Co jest w nich takiego niezwykłego? To malowidła wykonane techniką freskową na zewnętrznych ścianach budynku zajmujące całą ich powierzchnię (powstały w XVI w.). Oczywiście wewnątrz cerkwi także znajdują się freski, ale jest to już czymś całkowicie naturalnym. W 1993 r. siedem zdobionych w ten sposób cerkwi zostało wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Ja miałam okazje zobaczyć trzy kompleksy klasztorne:
Monastyr Humor:

 Monastyr Sucevita:

Monastyr Voronet:

Na freskach są sceny z Biblii, wizerunki świętych oraz sąd Boży.