2 kwietnia 2017

Lalka Wierzbna i Paschalna

Przedstawiam wam kolejne lalki obrzędowe, Wierzbne. Paschalą pokażę może innym razem, ale przy okazji napiszę też o niej parę słów.

Wielkanoc to najważniejsze święto dla ortodoksyjnych chrześcijan. Na święta wielkanocne wykonywało/wykonuje się także różne lalki-amulety. Charakter obrzędowy mają lalki Wierzbne w zieleni i lalki Paschalne w czerwieni.
W dawnych czasach lalka Wierzbna wykonana była tydzień przed Niedzielą Palmową, umieszczano ją w oknie, pokazując, że mieszkańcy czekają na zmartwychwstanie. Następnie stanowiła stroik na stole między wielkanocnymi prezentami.
Lalka Wierzbna i Paschalna były uważana za szczególny prezent na równi z jajkiem. Otrzymanie takiego daru, oznaczało wielki zaszczyt. Trzymano je na widoku, jednak w miejscu niedostępnym dla „obcych”.
Lalka Wierzbna odnosi się do wierzby, symbolu przebudzenia natury na wiosnę oraz kobiety, która idzie w Niedzielę Palmową do cerkwi poświęcić gałązki wierzbowe.
Kolor lalki powinien być zbliżony do kolorów wierzby, w odcieniach zieleni. W dłoniach lalka trzyma tradycyjnie 3 wierzbowe gałązki. Oczywiście nie ma też twarzy, ale można na niej zrobić z nitki zielony krzyż.
Według wierzeń starożytnych Słowian, wierzba była m. in. symbolem życie, witalności, gdyż miała zdolność do wzrostu bez korzeni. W kontraście do sosny i dębu, które nie zawsze mogą wytrzymać burzę, wierzby ze względu na swoją elastyczność pozostają nienaruszone.
Po przyjęciu chrześcijaństwa wierzba stanowi nadal ważny symbol świąt i zastąpiła w prawosławiu gałęzie palmy. Poświęcone gałązki wierzby przechowuje się w rogu lub za ikonami, ponieważ uważa się, że chronią one dom przez cały rok, a ludzi od różnych kłopotów i nieszczęść. 
Do pary powstaje lalka Paschalna. Symbolizuje ona kobietę, która idzie poświęcić pokarmy i jaja. Ta lalka również była noszona do poświęcenia, a następnie umieszczano obok lalki Wierzbnej na wielkanocnym stole. Później ustawia w kącie z ikonami. Przed kolejną Wielkanocą wykonuje się nową.
Wykonywano lalki na czerwono, w tym twarz na której można zrobić żółty lub złoty krzyż. W rękach lalka trzyma węzeł, który symbolizuje święconkę oraz świeczkę.
Obie lalki są robione tak samo, różnica jest w kolorach oraz w tym co trzymają w rękach. 

Wykorzystujemy przy ich tworzeniu naturalne tkaniny: bawełnę, len, z haftem ręcznym, koralikami, kamieni naturalnych (granaty, agat, hematyt). Wiążemy czerwoną nicią, a w czasie tworzenia mamy tylko pozytywne myśli.
Wykonywanie lalek kiedyś było utożsamiane znaczeniowo do malowania pisanek.
Lalki stanowią potężny amulet.

22 komentarze:

  1. Agnieszko powstały piękne lalki :) dziękuję za ten post mogłam się znowu dowiedzieć czegoś ciekawego o czym nie miałam pojęcia

    OdpowiedzUsuń
  2. Nie miałam pojęcia o takiej tradycji. Piękne to :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Dzięki! Ciekawie to wszystko opisałaś! Lalki piękne tak jak tradycja:)!

    OdpowiedzUsuń
  4. Przeurocze te laleczki...muszę przyznać ,że zrobiłaś im wspaniałą sesję fotograficzną:)
    Pozdrawiam słonecznie:)

    OdpowiedzUsuń
  5. Ciekawe rzeczy opisujesz.
    A lalki piękne :-)

    OdpowiedzUsuń
  6. Kolejne ciekawe lalki. Lubię te twoje posty 😃

    OdpowiedzUsuń
  7. nie znałam wcale tej tradycji! Oby te lale pełniły swoją rolę!

    OdpowiedzUsuń
  8. Kochana wiele ciekawych informacji się dowiedziałam od ciebie.. Nawet nie wiedziałam że tego typu lalki mają jakieś znaczenie..

    OdpowiedzUsuń
  9. Bardzo ciekawy post. Nigdy nie słyszałam o tych zwyczajach.

    OdpowiedzUsuń
  10. Choć w amulety nie wierzę, to jednak uwielbiam tradycję i takie opowieści. Lalki cudne!

    OdpowiedzUsuń
  11. Kolejny fascynujący dla mnie wpis o lalkach obrzędowych...dziękuje:)

    OdpowiedzUsuń
  12. Coraz bardziej te lalki mi się podobają. I ciekawa tradycja się znimi wiąże. Chyba w końcu będę musiała jakąś popełnić.
    Pozdrawiam serdecznie :)

    OdpowiedzUsuń
  13. Z Twojego blogu idzie się wiele dowiedzieć . Dziękuję za kolejny interesujący post . Z lalkami tego rodzaju spotkałam się na forach rękodzielniczych ,ale nie miałam pojęcia o ich znaczeniu. Piękne lalki :)

    OdpowiedzUsuń
  14. Nie słyszałam nigdy o takiej tradycji... Dziękuję za przybliżenie:)

    OdpowiedzUsuń
  15. Wspaniałe! Bardzo mi się podobają :)

    OdpowiedzUsuń
  16. Rewelacja :) Świetne babuszki :D

    OdpowiedzUsuń
  17. Jak zwykle dowiaduję się u Ciebie nowych, wspaniałych rzeczy :)

    OdpowiedzUsuń
  18. Nie znałam tego zwyczaju, szkoda, że się tego na większą skale nie praktykuje, bo to piękna tradycja

    OdpowiedzUsuń
  19. tak się zastanawiam, ile jeszcze rzeczy zapomnianych jest, a o których ja nie miałam pojęcia...

    OdpowiedzUsuń
  20. Cudne laleczki niosące ze sobą historię :) za której przybliżenie bardzo Ci dziękuję :)

    OdpowiedzUsuń
  21. Lale sympatyczne. Ciekawa tradycja :)

    OdpowiedzUsuń
  22. Co roku zachwycasz mnie tymi lalami, :3 piękna tradycja, oszałamiające lale :)

    OdpowiedzUsuń

Dziękuję za każde pozostawione słowo :-)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

recent posts